Kuruluş

31 Temmuz 2019

1)   Kooperatif kuruluşu için gerekli olan belgeler nelerdir?

Kooperatif kuruluşu için gerekli belgeler şunlardır: 

  • Kooperatif kuruluş bilgi formu,
  • Kurucuların imzasını taşıyan en az iki adedi Ticaret Sicil Müdürlüğü tasdikli, diğer 4 adedi, tasdikten sonra fotokopiyle çoğaltılmış olmak üzere toplam 6 adet örnek anasözleşme,
  • Kooperatifin kuruluş sermayesinin en az 1/4'ünün kurulmakta olan kooperatif adına yatırıldığını gösterir banka dekontu.
  • Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin üyeliğe engel suçlardan mahkum olmadıklarına dair adli sicil belgesi
  • Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin aynı türde başka bir kooperatifte yönetim ve denetim kurulu üyesi olmadıklarına dair yazılı beyanları.
  • Farklı kooperatif türleri için kooperatifin faaliyet göstereceği alana ilişkin belgeler istenmektedir.

2)   Bir kooperatif kaç ortakla kurulabilir?
Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri İle Kurucu Ortak Sayıları Ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ ile asgari kurucu ortak sayısı belirlenenler hariç olmak üzere kooperatifler, tüzel ve/veya gerçek kişiler arasından en az 7 ortak tarafından imzalanacak anasözleşme ile kurulur.

3)  Kooperatif kuruluş işlemlerinde Bakanlıkça hazırlanan örnek anasözleşmelerin aynen kabul edilmesi zorunlu mudur?
Örnek anasözleşmelerin aynen kabul edilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, örnek anasözleşmede yapılacak farklı düzenlemelerin kanun ve mevzuat hükümlerine uygun olması ve bu konuda Bakanlığın uygun mütalaası gereklidir.

4)  Mülkiyeti birden fazla kişiye ait olan bir deniz ulaşım aracı üzerinden deniz taşıyıcılar kooperatifi ile ortaklık ilişkisi kurulabilir mi?
Ortaklık şartlarını taşıyan pay sahiplerinden yalnızca birinin, diğer pay sahiplerinin noter onaylı muvafakatini almak suretiyle kooperatife ortak olması mümkündür.

5)   Mülkiyeti birden fazla kişiye ait olan bir kara ulaşım aracının pay sahiplerinin her biri bu araç üzerinden taşıyıcılar kooperatifi ile ortaklık ilişkisi kurulabilir mi?
Mülkiyeti birden fazla kişiye ait olan bir araç üzerinden de ortaklık ilişkisi kurulabilir. Ancak, pay sahiplerinden ortaklık şartlarını taşıyan yalnızca biri, diğer pay sahiplerinin noter onaylı muvafakatini almak suretiyle kooperatife ortak olabilir.

6)  Kooperatifin amacına uygun bir motorlu ulaşım aracını kiralamak suretiyle kooperatifle ortaklık ilişkisi kurulabilir mi?
Araç kiralama yoluyla da taşıyıcılar kooperatifine ortak olunabilir. Ancak bu konuda anasözleşmenin ortaklık şartları ile ilgili maddesinde bu duruma cevaz verecek nitelikte bir düzenlemeye yer verilmesi ve ortak olacaklar için araçla ilgili kiralama sözleşmesinin noter onaylı olması şarttır.

7)  Bir Esnaf Sanatkarlar Kredi ve Kefalet  Kooperatifi (ESKKK) kurulabilmesi için ortaklık şartlarını taşıyan en az kaç kişiye ihtiyaç duyulmaktadır?
 Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri İle Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğin 10. maddesinde belirlenmiştir.

8)  Taşımacılık ve İşletmecilik faaliyetlerinde bulunacak bir kooperatife ortak olacak kişilerin taşıma türüne uygun motorlu aracı bulunması zorunluluğu var mıdır?
Bu tür kooperatiflerin her bir ortağının taşıma türüne uygun motorlu araca sahip olması zorunluluğu bulunmamakla beraber, kooperatif faaliyetlerinin gerektirdiği sayıda aracın temini amacıyla ihtiyaç duyulan katkı paylarını her bir ortağın payları oranında ödemesi gerekli görülmektedir.

9)   Kooperatife ortak olabilmek için aranan şartların serbestçe belirlenebilmesi mümkün müdür?
Bakanlığımızca hazırlanarak yürürlüğe konulmuş olan örnek anasözleşmelerde kooperatif ortaklığı için aranacak şartlar belirlenmiştir. Örnek anasözleşmesi bulunan kooperatif türlerinden farklı kooperatifler için ortaklık şartları bakımından belirli koşullar dışında standart şartlar aranmamaktadır. Ancak, kooperatifin tür ve amacıyla uyumlu olacak şekilde ortaklık şartlarının düzenlenmesi gerekmektedir.

10)   Şirketler kooperatiflere ortak olabilir mi?
Şirketler amaçlarıyla ilgili kooperatiflerin kuruluşuna yardımcı olabilir ve ortak olabilir.

11)   Kooperatifler şirketlere ortak olabilir mi?
Kooperatifler amaçlarını gerçekleştirmeye elverişli faaliyeti bulunan şirketlere ortak olabilirler.

12)  Bir ortağın anasözleşmede öngörülen asgari pay taahhüdünün üzerinde bir sermaye taahhüdünde bulunması imkanı var mıdır?
Anasözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde kooperatif ortakları asgari sermaye taahhüdünden fazla olarak 5000 paya kadar sermaye taahhüdünde bulunabilirler.

13)   Kooperatiflerin üst kuruluş (Birlik) kurabilmeleri için gereken şartlar nelerdir?
Konuları aynı veya birbirleriyle ilgili nitelikte olan 7 veya daha çok kooperatif tarafından birlik kurulabilir.

14)  Anasözleşmede belirtilerek belirli bir güzergahta yolcu taşımacılığı yapmak üzere bir taşıma kooperatifi kuruluşuna izin verilmesi mümkün müdür?
Motorlu araçlara ait çalışma güzergahları Trafik Komisyonlarınca tayin edildiğinden anasözleşmede belirtildiği şekilde bir güzergahta taşımacılık yapmak üzere kooperatif kuruluşuna izin verilmesi imkanı bulunmamaktadır.

15)   Tür değişikliği yapacak kooperatiflerin hali hazırda mevcut olan ortaklarının kabul edilen yeni anasözleşmede belirtilen ortaklık şartlarını taşıması gereklimidir?
Kooperatifin mevcut ortaklarının yeni tür kooperatifin anasözleşmesinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıması gerekmektedir.

16)   Bakanlık izni alınmadan kooperatif kuruluş ve anasözleşme değişikliği yapılabilir mi?
Kooperatif kuruluş ve anasözleşmede değişiklik yapılması işlemleri Bakanlığımız iznine tabidir.

17)   Kurulacak kooperatifin çalışma konuları serbestçe belirlenebilir mi?
Amacına ve mevzuat hükümlerine uygun olmak koşuluyla kooperatifin çalışma konuları serbestçe belirlenebilir.

18)  Kooperatif anasözleşmesini imzaladıktan sonra kurucu ortaklıktan ayrılmak isteyen kişinin ne yapması gerekir?
Kooperatif ortaklığına girme konusunda kişinin serbest irade beyanı gerektiğinden ve bu irade beyanının noterce tasdik zorunluluğu bulunduğundan ayrılmak isteyen kişinin aynı yolla irade beyanında bulunması gerekir.

20)  Farklı tür kooperatif ifadesiyle anlatılmak istenilen nedir?
Bakanlığımız; yapı, orman ve tarımsal amaçlı kooperatifler dışında kalan tüm kooperatif türlerinde faaliyet göstermektedir. Ülkemizde 30 u aşkın kooperatif türü mevcuttur. Bununla birlikte; 17 Ekim 2012 tarihinde Sayın Başbakanımızın kamuoyuna duyurduğu Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı ve bakanlığımızın kuruluşuna ilişkin 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yeni nesil kooperatiflere eğilinmektedir. bu kapsamda eğitim, sağlık, gayrimenkul yatırım ortaklığı, sigorta, sebze meyve hali kooperatifleri kurulmuştur.

21)  TÜKOSEP'in genel amacı nedir?
TÜKOSEP'in genel amacı: Kooperatifçiliğe daha elverişli bir ortam sağlamak; toplumda olumlu bir kooperatifçilik imajı oluşturmak ve sektöre güveni artırmak; verimli ve etkin uygulamaları ortaya çıkarmak; sürdürülebilirlik, rekabet edilebilirlik ve yenilikçiliği sağlamak; kooperatiflerin ekonomik kalkınmaya ve gelirin daha adil paylaşımına olan katkılarını artırmaktır.

22) Anasözleşmenin noter onaylı olması zorunlu mudur?

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 2 nci maddesinde yapılan bir değişiklikle anasözleşmenin noter onaylı olma zorunluluğu kaldırılmış olup, Ticaret Sicili Müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanması gerekli ve yeterlidir.
23) Devlet memurları kooperatiflerin yönetim veya denetim kurullarında yer alabilir mi?

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 nci maddesine göre yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri hariç olmak üzere, devlet memurlarının kooperatiflerin yönetim ve denetim kurullarında görev almaları yasaktır.

24) Genel kurul toplantıları birleştirilerek yapılabilir mi?

1163 sayılı Kanunun “Şekil” başlıklı 45 nci maddesi gereğince, kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla üç hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir. Konuya ilişkin usul ve esaslar Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Olağan Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilerek Yapılması Hakkında Tebliğ ile düzenlenmiştir.

25) Kooperatifi temsile yetkili kimselerin yetkilerine dayanak olan kararlarının noterlikçe tasdik edilmesi zorunluluğu var mıdır?

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun “Tescil” başlıklı 61 nci maddesinde 2018 tarihinde yapılan bir değişiklikle, bu kararların notere tasdik ettirilmesi zorunluluğu kaldırılmış olup, ticaret sicil müdürlüğünde yetkilendirilmiş personele tasdik ettirilmesi gerekli ve yeterlidir.