Genel Sektörel Bilgiler

Ülkenin tarım ve hayvancılık, sanayi, madencilik, müteahhitlik hizmetleri, turizm, enerji, bankacılık, perakende, ulaştırma ve telekomünikasyon gibi başlıca sektörlerine ilişkin bilgilere ulaşabilirsiniz.

31 Ağustos 2018

Tarım ve Hayvancılık

Tarım sektörü GSYİH’nın % 2 civarını oluşturmakta, iş gücünün ancak % 3,9 civarı tarım sektöründe istihdam edilmektedir. Kuzey bölgelerde tahıl, şeker pancarı, soya fasulyesi, et ve süt ürünleri üretimi yaygınken, güney bölgelerde meyve-sebze, zeytinyağı ve şarap üretimi yapılmaktadır. 

Güney bölgelerdeki üretim yöntemlerinin yeteri kadar verimli olmayışı nedeniyle İtalya tarım potansiyelini yeteri kadar kullanamamaktadır. Gıda tüketiminin bir bölümünü de ithalatla karşılayan İtalya net gıda ithalatçısı bir ülke durumundadır.

İtalya dünyada en fazla zeytin çeşidine sahip ülkeler arasında rekoru elinde tutmakta ve 600'ün üzerinde peynir çeşidi üreten bir ülke olarak bu konuda sayılı ülkeler arasında yeralmaktadır. İtalya 500 yıldır makarna üreten dünya ülkeleri arasında liderliğini korumaktadır. Ayrıca ülke, menşe veya üretim aşamalarında sertifikalandırılmış gıda ürünleri üretiminde de en geniş çeşitliliğe sahip ülkeler arasında bulunmaktadır.


Sanayi

Sanayi sektörü 2017 itibarı ile GSYİH’nın % 23,9’unu oluşturmaktadır. İş gücünün ise % 28,3’ü sanayi sektöründe istihdam edilmektedir.

Hizmet sektörünün GSYİH’daki payı sanayiye göre çok yüksek olsa da ( % 73,9) bu sektördeki faaliyetlerin önemli bir bölümü sanayi sektöründe gerçekleştirilen üretimin dağıtımı veya diğer destek hizmetleri ile ilgilidir.

İtalya, özellikle üretiminde orta seviyede teknoloji gerektiren tüketim ve yatırım malları açısından dünya pazarlarında önemli bir paya sahiptir. Ancak hızlı bir gelişme gösteren yüksek teknoloji gerektiren bilgi ve iletişim sektörlerinde zayıftır. Benzer büyüklükteki Avrupa ekonomileri ile karşılaştırıldığında daha az sayıda büyük ölçekli firma bulunmaktadır.

Kuzey ve Orta İtalya’da yoğunlaşan KOBİ’ler İtalyan ekonomisinin temelini oluşturmaktadır. İtalyan KOBİ’lerinin bir çoğu özellikle ihracata yönelik faaliyet gösteren sanayi bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Bu bölgelerdeki üretici birlikleri ve yerel bankalar, sektörel uzmanlaşma gösteren sanayiyi desteklemektedir.

Sassuolo’da seramik üretimi, Prato’da yünlü tekstil, Como’da ipek, Verona’da ayakkabı, Montebelluna’da spor ayakabı ve bot, Belluno’da gözlük, Marche’de mutfak araç ve gereçleri, Biella ve Bergamo’da tekstil ve tekstil makineleri üretimi konularında gerçekleştirilen uzmanlaşma, yerel finansman sağlayıcıların sektörleri daha iyi inceleme ve ihtiyaçları belirlemelerine olanak tanımaktadır. Güneyde de benzer bölgeler gelişmektedir. Örnek olarak, Bari’de mobilya, Salerno’da seramik karo ve fayans, Napoli’de müzik aletleri ve mücevherat, Martina Franca’da tekstil ve diğer bazı bölgelerde konfeksiyon bölgeleri bulunmaktadır.

Kalite ve üretim esnekliği ile ünlü olan ihracata dönük üretim yapan sektörler, son yıllarda Çin ve diğer düşük maliyetle üretim yapan ülkelerle rekabet etmekte zorluklar yaşamaktadır.


Madencilik

İtalya madencilik açısından fakir bir ülkedir. Mermer, granit, traverten, ponza taşı, kireçtaşı, alçıtaşı, kalker, brom, feldspar, bentonit, çinko, potasyum karbonat, barit, asbest, florit, feldispat ve pirit İtalya’da çıkarılan önemli madenlerdir.

Doğal taşlar olarak adlandırılan mermer, traverten ve granit üretiminde İtalya dünyanın en önemli üreticileri arasındadır. Aynı zamanda Avrupa’nın en büyük doğal taş üreticisidir.


İnşaat

İnşaat sektörü İtalyan ekonomisinin temel sektörlerinden biridir. Uzun yıllardır olumsuz bir performans sergileyen yeni konut inşaatları ve bayındırlık projeleri krizden ciddi şekilde etkilenmiştir. Fakat, konut yenileme inşaatları ve konut-dışı özel inşaatlardaki büyüme pozitif olmuştur.

Milano’da düzenlenen 2015 Expo fuarı bölgede 3,2 milyar avroluk geniş çaplı bir yatırım faaliyetine yol açmıştır. 1,1 milyon m2’lik bir alanda 1 Mayıs 2015’te açılan ve 31 Ekim 2015’te resmi kapanışı yapılan fuarı 21 milyona yakın kişi ziyaret etmiştir. “Gezegeni Beslemek, Yaşam İçin Enerji” teması altında gerçekleşen fuara resmi olarak 145 ülke ve 3 uluslararası örgüt katılım sağlamıştır.


Turizm

Turizm sektörü İtalya için en önemli sektörlerden birisidir. İtalya sahip olduğu eşsiz tarihi ve doğal miras sayesinde Dünya’nın en önemli turist destinasyonlarından biridir ve turizm sektörü İtalya’nın ödemeler dengesi için hayati önem arz etmektedir.

ABD ve İngiltere gibi geleneksel pazarlardan ve Rusya ve Çin gibi gelişmekte olan ülkelerden gelen turist sayısındaki önemli artışlar turizm sektörünün iyi bir performans göstermesini sağlamıştır.

İtalya, BM Dünya Turizm Örgütü’ne göre (UNWTO World Tourism Barometer 2017) 2016 yılında bir önceki yıla kıyasla % 3,2 artışla 52,4 milyon turist ile dünyanın en fazla turist çeken 5. ülkesidir.

Bununla birlikte yine aynı kuruluşa göre, 2016 yılında turizm gelirlerinde bir önceki yıla göre % 2 artan turizm gelirleri 40,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.


Ulaştırma ve Telekomünikasyon Altyapısı

Demiryolları: 20 bin kilometrelik bir demiryolu ağına sahip olan İtalya’da en uygun yurt içi ulaşım aracı trenlerdir. Kuzeydeki bütün gelişmiş şehirler arasında ve güneyde Napoli’ye kadar hızlı trenle ulaşım sağlanabilmektedir. 500 kilometrelik bir mesafe olan Milano-Roma seyahati sadece 3 saat sürmektedir. 

Havayolları: 2,5 km. üzerinde asfalt piste sahip olan 38 adet havaalanı bulunmaktadır. Milano, Roma, Palermo, Verona ve Venedik’teki havaalanları en yoğun havaalanlarıdır. Milano havaalanı 8, Roma havaalanı 3 havayolu firmasının aktarma merkezidir. 

Karayolları: 6.400 kilometresi otoyol olan 815 bin kilometrelik karayolu ağı bulunmaktadır.

Önemli Limanlar: Gioia Tauro, Cenova, La Spezia, Taranto, Livorno.

Telekomünikasyon

İtalya’da mobil telefon pazarı doygunluğa ulaşmış durumdadır. Ancak, mobil veri iletişim hizmetleri bu sektörün büyümesini sağlayacaktır. Akıllı telefon ve tablet satışlarının da artacağı beklenmektedir. İtalya telekomünikasyon aletleri satışında Avrupa’nın en büyük pazarıdır.


Enerji

İtalya dünyadaki en büyük net enerji ithalatçılarından biri ve AB’deki en büyük üçüncü enerji tüketicisidir. Enerji tüketiminde ise petrol ve doğal gaz toplam tüketimin % 78’ine eşittir. Kömür ve yenilenebilir enerji kaynaklarına olan talep her iki ürün için de % 9 seviyesindedir. 

İtalya diğer AB ülkelerinde olduğu gibi enerji arzı güvenliği ve arz çeşitlendirmesi sorunları yaşamaktadır. Fakat yerli enerji kaynaklarının sınırlı olması ve tüketimini karşılayabilmek için petrol, doğal gaz ve elektrik ithalatına bağımlı olması sonucu sorunlar artmaktadır. Bu durum enerji kaynaklarının ve arzının çeşitlendirilmesi konusunda yeni politikalar üretilmesine yol açmakta ve yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki bürokratik engellerin kaldırılması çalışmalarını teşvik etmektedir.

Son yıllardaki enerji politikaları kapsamında doğal gaz ve elektrik piyasalarının özelleştirilmesine de yer verilmiştir; ancak kamuya ait firmaların piyasadaki hâkimiyeti devam etmektedir. Petrol ve doğal gaz ithalatının büyük bölümü Ulusal Hidrokarbon Kurumu (Ente Nazionale Idrocarburi - ENI) tarafından kontrol edilen uluslararası boru hatları yoluyla sağlanmaktadır.

İtalya’da yıllık 3,5 ton petrole eşdeğer kişi başına enerji tüketimi gerçekleştirilmektedir. Bu rakam diğer büyük AB ekonomilerine göre düşüktür (Fransa 4,4 ton, Almanya 4,2 ton, İngiltere 3,5 ton). Bu durum İtalya’nın hem daha az enerji tüketimine imkân veren bir iklime sahip olmasından hem de AB’deki en yüksek enerji vergilerinin (benzin % 76, mazot % 70) uygulandığı ülke olmasından kaynaklanmaktadır.


Bankacılık

Finansal hizmetler sektörü üretilen katma değerin % 5’ini ve toplam istihdamın % 2,5’ini oluşturmaktadır. 1990’ların başından itibaren sektör, özellikle bankacılık ve sigortacılık alanlarında, AB düzenlemeleri ve uluslararası rekabete açılma gerekliliği sonucu köklü değişiklikler geçirmiştir. Yine de yerli firmaların sektördeki hâkimiyeti devam etmektedir.

İtalyan bankacılık sektörüne UniCredito Italiano ve Intesa Sanpaolo adında iki özel banka hakimdir. 


Perakende Sektörü

İtalya perakende pazarı AB’deki en büyük dördüncü perakende pazardır.

Nüfusun % 70’i şehirlerde yaşamaktadır, ancak nüfus küçük şehirlere yayılmış durumdadır. Üç büyük şehir olan Roma, Milano ve Napoli şehir merkezlerinde toplam 5 milyon kişi, bu şehirlerin banliyöleri de hesaba katıldığında toplam 10 milyon kişi (nüfusun % 16’sı) yaşamaktadır. Bu durum alışveriş mağazalarının küçük ölçekli olmasına yol açmaktadır. 

Nüfus ve gelir artışlarındaki yavaşlamaya bağlı olarak perakende satışlarında da daralma görülmektedir. Ülkedeki yüksek işsizlik oranının, tüketici kredi koşullarının sıkı olmasının ve özellikle genç nüfusta internet üzerinden yapılan satışların artmasının perakende satışların düşmesinde etkili olduğu düşünülmektedir.

Gıda, içecek ve tütün harcamalarının özel tüketim harcamaları içindeki payı, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi diğer geliri yüksek AB ülkelerinden daha yüksektir.

Ekonomik sıkıntılara bağlı olarak tüketicilerin zorunlu olmayan harcamalarını kısmalarıyla birlikte gıda dışı perakendecilikte satışlar açısından zor olan dönemlerde satışlar promosyonlarla desteklenmiştir. İtalya’da yaşanan ekonomik darboğazlar gıda ve gıda dışı perakendecileri, bağımsız faaliyet göstermek yerine büyük bir markayla franchise anlaşması imzalamak yoluyla, büyük markaya bağlı olarak faaliyet göstermeye itmiştir. Özellikle gıda sektöründe bağımsız olarak faaliyet gösteren perakendeciler Conad, Despar ve Interdis gibi büyük zincirlerle anlaşarak bu markaların şubeleri haline gelmişlerdir.