Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)

02 Ağustos 2019

28.07.2006 tarihli Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planında yer alan; Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi ve Çevrimiçi Şirket İşlemleri Projeleri 08.10.2010 tarihinde birleştirilerek Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) adını almış ve 19.04.2010’da Mersin Ticaret Sicili Müdürlüğü’nde pilot olarak devreye alınmıştır.
 
MERSİS iki temel fonksiyonu sağlamak amacıyla tasarlanmış merkezi bir bilgi sistemidir. Bu fonksiyonlardan ilki, şirket ile ticari işletmelerin kayıt, değişiklik ve terkin işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi ve ticaret sicili kayıtları ile tescil ve ilan edilmesi gereken içeriklerin düzenli olarak depolanarak elektronik ortamda sunulmasıdır. Sistemin ikinci temel fonksiyonu ise tüm tüzel kişilikler ve diğer ekonomik birimlerin (tacir, serbest meslek erbabı, meslek örgütleri, dernek, vakıf, sendikalar, odalar, birlikler ve bunların üst kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları) tekil numara ile bir sistemde birleştirilerek kamu kurumlarının tüzel kişiliklerle ilgili ihtiyacı olan bilgilerin tek noktadan sağlanmasıdır.
 
Eski kayıtların Sisteme aktarılması ve uygulamanın yaygınlaştırılması çalışmaları sonucunda 01.01.2015 tarihi itibariyle Sistem 238 ticaret sicili müdürlüğünde kullanılmaya başlanmıştır.
 
Mevzuatta meydana gelen temel değişikliklere bağlı olarak yazılımda ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması amacıyla yazılım ve teknolojik altyapı yenilenmiş ve uygulamanın yeni versiyonu 06.03.2017 tarihinde hayata geçirilmiştir. Yeni versiyonla birlikte, mevzuatta öngörülen bütün tescil işlemleri MERSİS ile elektronik ortamda gerçekleştirilmekte, böylelikle MERSİS, vatandaşlarımızın şirket işlemlerine ilişkin birçok kolaylığı da beraberinde getirmiş bulunmaktadır. Sistem kullanılarak aşağıdaki işlemler elektronik ortamda gerçekleştirilebilmektedir;
 

Kuruluş (ticari işletmeler, limited şirket, anonim şirket, kollektif şirket, komandit şirket, kooperatif, şube)
Acentelik İşlemleri
Birleşme
Bölünme
Tür Değişikliği
Değişiklik (adres değişikliği, sermaye değişikliği, pay devirleri, yetkili değişiklikleri vb. sözleşme değişikliği işlemleri)
Ticari İşletme Devri
Tasfiye
Ek Tasfiye
Tasfiyeden Dönüş
Terkin
İhya
Merkez Nakli
Merkez Nakli Sonucu Silinme
İflas İşlemleri
Yönetim Kayyımı İşlemleri
Denetim Kayyımı İşlemleri
İnternet Sitesi Tescili
Ad-Soyad Değişikliği
Konkordato İşlemleri
İç Yönerge Tescili (Genel kurul ve yönetim kurulu iç yönergeleri)
 
 
Şirket kuruluş işlemleri kapsamında, sözleşmelerin elektronik ortamda hazırlanarak kurucu ortaklar tarafından e-imza ile imzalanarak ilgili TSM’ye gönderilmesi imkanı sağlanmış olup, sözleşmelerin mobil imza ile imzalanması işlemi 31 Ocak 2019 tarihi itibariyle devreye alınacaktır.
 
MERSİS sayesinde ticaret sicili kayıtlarının ve dayanağı olan belgelerin elektronik ortamda merkezi bir veri tabanında tutulması ve depolanması, ticaret sicilinde Kanunun öngördüğü aleniyetin sağlanması ve güvenin oluşturulması, sicil işlemlerinde iş akışlarının standart hale getirilerek basitleştirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması, sistemden alınan anlık verilerle hızlı ve doğru analiz ve raporlama yapılabilmesi personel iş yükünün azaltılması, giderlerden tasarruf sağlanması ve Bakanlık denetiminde etkinliğin artırılması sağlanmıştır.
 
Bu haliyle MERSİS ülkemizdeki e-dönüşüm sürecinin en önemli projelerinden olup, kamunun elektronik hizmetleri için tasarlanan dört temel veri tabanından (Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS), Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT), Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) ve Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)) birisidir. MERSİS ile kamu kurumlarının ihtiyacı olan bilgiler tek noktadan sunulmaktadır. Bu kapsamda, şu ana kadar aşağıda yer verilen 32 farklı kurumla veri paylaşılmakta olup, pek çok kurumla ise veri paylaşımı çalışmalarına halen devam edilmektedir. Bu doğrultuda MERSİS, kamu kurumlarınca tutulan bilgi sistemleriyle entegre bir şekilde çalışmaktadır. TC kimlik numarası, adres bilgileri, vergi numarası, bildirim yükümlükleri, sözleşme imza tasdiki ve e-devlet üzerinden hizmet sunumu kapsamında TÜRKSAT ile entegrasyonlar gerçekleştirilmiş olup, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) ile entegrasyon da en kısa sürede tamamlanacaktır.
 
1 Sağlık Bakanlığı
2 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
3 Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK)
4 Türk Patent ve Marka Kurumu
5 Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
6 Emniyet Genel Müdürlüğü
7 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
8 Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
9 Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)
10 Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)
11 PTT A.Ş.
12 Kültür ve Turizm Bakanlığı
13 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
14 Kamu Denetçiliği Kurumu
15 Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü
16 Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketi
17 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
18 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
19 Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM)
20 Gençlik ve Spor Bakanlığı
21 Orman ve Su İşleri Bakanlığı
22 İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı (JGK)
23 Ekonomi Bakanlığı (EB)
24 Türkiye Bankalar Birliği (TBB)
25 Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
26 Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
27 Kamu İhale Kurumu (KİK)
28 Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)
29 Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
30 Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
31 Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
32 Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (BSTB)

 
 
MERSİS Kapsamında Tamamlanan Çalışmalar
 
Nüfus Bilgileri Doğrulama
Sicil müdürlüklerinde gerçekleştirilecek yukarıda belirtilen işlemlerin sağlıklı yürütülebilmesi, yaşanacak muhtemel mağduriyetlerin ve suiistimallerin önlenmesi bakımından ilgililerin kimlik bilgileriyle doğrulamanın yapılabilmesi için İçişleri Bakanlığı ile veri paylaşımı gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, TSM’ler tarafından başvuran kişinin kimlik bilgilerinin doğrulanması amacıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının fotoğrafları ile birlikte kimlik bilgileri ve 3. derece dahil olmak üzere tüm kan hısımlıklarını içeren bilgilerin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden sorgulanabilmesi imkanı sağlanmıştır.
 
Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT) Entegrasyonu
MERSİS üzerinden gerçekleştirilen kuruluş ve adres değişikliklerinde adres belirlemede, mahalle, sokak, iç kapı ve dış kapı no alanları, Ulusal Adres Veri Tabanında (UAVT) kayıtlı olan bilgiler üzerinden getirilmekte olup; adresin kayıtlı, gerçek ve doğru bir adres olmasını sağlamak amacıyla serbest adres yazılmasına müsaade edilmemektedir.
 
Potansiyel Vergi Numarası ve Vergi Dairesi Bilgisinin Alınması
Bu çerçevede, MERSİS kamu kurumlarınca tutulan bilgi sistemleriyle entegre çalışmakta olup, ilk olarak Maliye Bakanlığı ile gerçekleştirilen veri paylaşımı ile şirket kuruluş başvurularında MERSİS üzerinden potansiyel vergi numarası alınması sağlanmıştır. Söz konusu kuruluş işleminin ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğü (TSM) nezdinde tescil edilmesini müteakip alınan potansiyel vergi numarası vergi numarasına dönüşmektedir. Ayrıca yine şirkete ilişkin doğru vergi dairesi bilgisi de veri paylaşımı yoluyla Maliye Bakanlığından alınmaktadır.
 
5510 sayılı Kanun Kapsamındaki Bildirimler ile SGK E-Bildirge Yetkili Bilgisinin Alınması
5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 100 üncü maddesinde yapılan değişiklikle SGK bu Kanun gereği verilecek her türlü belge veya bilginin internet, elektronik ve benzeri ortamda gönderilmesi hususunda, gerçek veya tüzel kişiler ile yazılı sözleşme ile yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişilere izin vermeye, bu kişileri aracı kılmaya veya zorunlu tutmaya yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda kurulacak şirketin SGK işlemlerini yürütmek üzere yetkilendirilecek e-bildirge yetkilisine ilişkin bilgiler kullanıcılar tarafından MERSİS’e girilmekte olup, bu bilgiler entegrasyon çerçevesinde SGK’ya iletilmektedir. Bu işlem için ilgililerin SGK’ya fiziki olarak başvurması işlemi ortadan kaldırılmaktadır.
Diğer taraftan, yapılan son çalışmalarla birlikte, eğer varsa şirket kuruluşunda çalıştırılacağı beyan edilen kişilere ait bilgilerin MERSİS’ten eklenmesi imkanı da sağlanmıştır. Söz konusu bilgiler şirketin tescili ile birlikte elektronik ortamda SGK’ya iletilmekte olup, böylece kuruluşta çalıştırılacağı beyan edilen kişilere ilişkin olarak SGK’ya ayrıca bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
 
Tapu Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) Entegrasyonu
Şirketlerin tapudaki işlemlerinde ilgililerce tapu yetki belgesi ibraz edilmekte iken Tapu Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) ile yapılan entegrasyon çalışmaları çerçevesinde tapu müdürlüklerince şirket yetkilileri elektronik ortamda sorgulanabilmektedir.
 
Şirket Sözleşmelerinin TSM’de İmzalanması
Şirket kuruluşlarının kolaylaştırılmasına yönelik çalışmalar çerçevesinde, 7099 sayılı Kanunla limited şirket ve kooperatiflerin kuruluş sözleşmesinde yer alan imzalar Ticaret Sicili Müdürlüklerinde (TSM) tasdik edilecektir.  Bu çerçevede, MERSİS’den oluşturulan şirket ve kooperatif sözleşmesi kuruculara imzalatılabilmekte olup, MERSİS’de huzurda asaleten veya vekaleten imzalatılan şirket sözleşmeleri için Türk vatandaşları, yabancı uyruklu kişiler ve tüzel kişiler bakımından ayrı ayrı imza onay belgeleri oluşturulabilmektedir.
 
İmza Beyannamesinin Oluşturulması
TSM’lere ibraz edilmesi gereken ve daha önce noterler nezdinde düzenlenen imza beyannameleri 7099 sayılı Kanunla getirilen kolaylık sayesinde TSM’lerce düzenlenebilmekte olup, MERSİS’de her şirket yetkilisi için imza beyannamesi oluşturulabilmesine yönelik uygulama devreye alınmıştır. Yeni düzenleme gereğince imza beyannameleri şirketin merkezinin kayıtlı olduğu TSM’nin bulunduğu il dışında başka bir TSM’de de MERSİS’ten oluşturularak düzenlenebilmektedir.
 
Defter Tasdikleri
Yine 7099 sayılı Kanunla getirilen yenilikler çerçevesinde kuruluşta defter tasdikleri TSM’lerce yapılacak olup, MERSİS’de her defter için ayrı ayrı olarak bilgilerinin girilebileceği alanlar oluşturulmuştur. Girilen bilgiler çerçevesinde defterlerin ilk sayfalarına yapıştırılacak defter onay sayfaları MERSİS’den alınabilmektedir. Ayrıca Vergi Usul Kanunu çerçevesinde açılış tasdiki yapılan defterlerin Maliye Bakanlığına bildirilmesi gerekmekte olup, bu bildirimin elektronik ortamda MERSİS üzerinden yapılabilmesine yönelik çalışma da son aşamaya gelmiş bulunmaktadır.
 
Şirket Sorgulama Uygulaması
Şirket Sorgulama Uygulaması ile vatandaşlarımızın ortağı/sahibi veya yetkilisi oldukları şirket/ticari işletmeleri sorgulayabilmeleri sağlanmıştır. Söz konusu uygulama 03.10.2017 tarihi itibariyle hem E-Devlet, hem de Bakanlığımız internet sayfasında kullanıma açılmıştır. Bu çerçevede, ilgililerce e-devlet hesabına giriş yapıldığında MERSİS’te yer alan bilgiler çerçevesinde, kişinin, ortağı/sahibi veya yetkilisi olduğu şirket/ticari işletme bilgisi görüntülenebilmektedir. Böylece ilgililer işletme açılışı, pay devri gibi tescile tabi işlemleri bakımından teyit imkanına sahip olabilmekte olup, ayrıca kişiler, Sistem üzerinden yapacakları sorgulama neticesinde kendilerinden habersiz şekilde adlarına şirket veya işletme açılıp açılmadığını ve bir şirkete yetkili olarak atanıp atanmadıklarını da kontrol etme imkanına kavuşmuştur. Bu sayede doğru bilgiye hızlı bir şekilde ulaşım sağlanarak, konuya ilişkin yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
 
 
Tüzel kişiler için E-Devlet Yetkilendirme İşlemleri
Mülga Başbakanlık İdareyi Geliştirme Başkanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı e-Devlet Dairesi, TÜRKSAT yetkililerinin katılımıyla gerçekleştirilen 08.02.2018 tarihli toplantıda; MERSİS verileri kullanılarak, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile yapılacak ortak çalışmalar sonucunda e-devlet kapısında tüzel kişiliklere yönelik mevcut hizmetlerin daha etkin sunumu ve birçok yeni hizmet açılabilme potansiyeli değerlendirilmiş ve MERSİS bünyesinde şirket yetkililerine ilişkin rol tabanlı kimlik doğrulama altyapısı oluşturularak e-Devlet kapısından hizmet sunumu için gerekli yetkilendirme standardizasyonu çalışmalarının yapılması kararlaştırılmıştır. Akabinde, Mülga Başbakanlık İdareyi Geliştirme Başkanlığı, Bakanlığımız İç Ticaret Genel Müdürlüğü ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı ve TÜRKSAT yetkilileri ve temsilcileri ile gerçekleştirilen toplantılarda söz konuş çalışma ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Kamudan İş Dünyasına Sunulan (G2B) Hizmetler İçin E-Devlet Kapısı - MERSİS Entegrasyonu Çalışmaları kapsamında, tüzel kişilerin e-devlet hizmetlerini kullanabilmelerine ve yetkilendirme süreçlerini tamamlayabilmelerine yönelik olarak tasarlanan altyapı ve ekranlar 05.10.2018 tarihinde devreye alınmış ve söz konusu hizmet belirlenen 26 uygulama üzerinden hizmete sunulmuştur.
 
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) Entegrasyonu
 
Elektronik tebligat adresleri 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi ve 06.12.2018 tarihinde yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri uyarınca PTT A.Ş. tarafından oluşturulmaktadır. Söz konusu mevzuata göre ticaret şirketleri için elektronik tebligat adresi oluşturulmasını teminen şirket bilgileri kurulan veri paylaşımı entegrasyonu sayesinde MERSİS üzerinden PTT A.Ş.’ye elektronik ortamda iletilmektedir. PTT A.Ş. tarafından oluşturulan elektronik tebligat adresleri ise yine elektronik ortamda MERSİS’e gönderilmekte olup, şirketlerin MERSİS sayfalarında gösterilmektedir. Bununla birlikte MERSİS, UETS ilişkin işlemlerde doğrulama kaynağı olarak kullanılmaktadır.