Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifleri

01 Ağustos 2019
1) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifine kimler ortak olabilir? 
Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi (ESKKK) Örnek Anasözleşmesinin “Ortaklık Şartları” başlıklı 10. maddesinde; ESKKK’ya ortaklık için müracaat edenler ile mevcut ortaklarda aranan nitelik ve şartlar düzenlenmiştir.
Buna göre; esnaf ve sanatkar niteliğini haiz ve ilgili esnaf- sanatkar odasına kayıtlı, aynı zamanda başka bir ESKKK ortağı olmayan, iş veya ikamet yeri kooperatifin çalışma bölgesi içinde yer alan esnaf ve sanatkarlar yazılı olarak başvurdukları kooperatifin yönetim kurulunca verilecek kararla kooperatife ortak olabilmektedir.

2) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi kefaletiyle kullanılan kredilerden yapılan kesintiler nelerdir? 
ESKKK Örnek Anasözleşmesinin 11’inci, 21’inci, 62’nci ve 72’nci maddelerinde; kooperatif kefaletiyle kullandırılan kredilerden yapılabilecek kesintilerin usul ve esasları açıklanmıştır.        
Esnaf ve sanatkarlara; ESKKK kefaletiyle Türkiye Halk Bankası A.Ş. kaynaklarından kullandırılan faiz indirimli “kooperatif kredileri”nden kooperatif adına yapılan kesinti oranları,
 
-% 3 oranında bloke sermaye kesintisi (sonradan ortağa iade edilmektedir),
-%1,5 oranında yıllık masraf karşılığı kesintisi (Kredi kullandırım tarihinden itibaren her yıl kalan anaparanın %1,5’idir. Örneğin 1 yıl vadeli kredinin %1,5’i iken 4 yıl vadeli kredinin %3,75’ine tekabül etmektedir.)
-%1 oranında risk fonu kesintisi,
-%0,5 (Binde 5) oranında üst kuruluş katılım payı kesintisi,
olmak üzere toplam %6 olmaktadır.
Ancak, % 3 oranındaki bloke sermaye kesintisi kredi borcu kapandığında ortağa iade edildiği için kooperatifçe yapılan toplam net kesinti, kredi tutarının %3’ü düzeyindedir.

3) Kefili Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi olan bir küçük işletmenin, esnaf ve sanatkara sağlayacağı faydalar nelerdir?
Uygulamada, Kredi ve Kefalet Kooperatifleri; küçük işletmelerin, esnaf ve sanatkârın finansman kuruluşundan kredi kullanabilmeleri için kredilere karşılık Bankaya kefalet vermekte ve kredi kuruluşuna garanti sağlanmaktadır. Kredinin vadesinde ödenmemesi halinde kredi taksit tutarı faiziyle birlikte Bankaca doğrudan kefil olan kooperatifin Bankadaki blokeli hesaplarından kesilmektedir.
Böylece, küçük işletme doğrudan kredi kullanmak yerine kooperatifi kefil yaparak olumsuz sicil almaktan korunmakta ve krediye yeniden erişimde en önemli engel olan kredi olumsuz sicil listesine diğer bir deyişle kara listeye girmemektedir.
Kredi kefalet kooperatifleri küçük işletmenin krediye erişimindeki engelleri kaldırmakta, faiz indirimli kredilere ulaşmasını sağlamaktadır.

 4)  Kefili Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi olan bir küçük işletmenin, esnaf ve sanatkarın kullanacağı kredi için eşin rızası istenir mi?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 584’üncü maddesi, 28/03/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 77’nci maddesiyle eklenen fıkra ile bazı istisnalar getirilmiştir. Buna göre, 6455 sayılı Kanunla Türk Borçlar Kanununa 584’üncü maddesine eklenen fıkra uyarınca; “…mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletlerde, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletlerde eşin rızası aranmamaktadır.
 
5) Kredi borcumu vadesinde ödeyemediğimde, kefilim Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi ile birlikte ne yapabilirim? 
Kefil olan kooperatif, ortağının vadesinde ödeyemediği kredi taksitini faiziyle birlikte bankaya öder. Böylece, kredi siciliniz bozulmaz. Ancak, kooperatif diğer esnaf ve sanatkarlara ve de yeniden size kefil olabilmesi için kooperatifin takibine giren bu ödeme kadar parayı geciktirmeksizin bu defa sizin kooperatife vermeniz şarttır. Geri ödemediğiniz süre içerisinde söz konusu kooperatif alacağı için ayrıca gecikme faizi işlemeye başlayacaktır.
Kooperatif, bu alacağının tahsili için anasözleşmesinin 66’ncı maddesine dayanarak 90 güne kadar ek süre içerisinde tahsil edebileceği gibi derhal icra takibi de başlatabilir.
Ya da; yangın, deprem, sel, vb. gibi doğal afetlerden doğrudan zarar görenler ile olağanüstü hallerde ortakların bu borçları, ilgili bankanın muvafakati alınarak Genel Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde yönetim kurulu kararı ile yenileme yoluyla ertelenebilmektedir.
Kooperatifin takipli alacağını ertelemeyip icra takibi başlatırsa borçlu ortağın veya kefillerinin menkul veya gayrimenkul mallarını sattırabileceği gibi sattırmayıp kendisine rehin veya ipotek yapılmasını da isteyebilmekte, bu ortağın borcuna karşılık satılan malları kooperatifin üzerine geçmesi halinde kooperatif, sağladığı kolaylık olarak bu malları altı ay içinde başkasına satamamakta, bu süre içerisinde kooperatifin tahsil olunamayan alacakları ve masrafları borçlu ortak tarafından ödendiği takdirde mallar sahibine geri verilebilmektedir.
Ayrıca esnaf ve sanatkar, vadesinde ödeyemediği krediyi 90 günden daha fazla süre gecikmeli de olsa ödemek istediği tarihteki (bankanın yaptığı gibi daha yüksek orana sahip olan temerrüt faizi oranı üzerinden değil) gecikmesi 90 günü doldurmamış borç ödemelerine uygulanan “gecikme faiz oranı” uygulanmaktadır. Dolayısıyla, gecikmiş borçların tahsilinde kooperatifler bankaya göre daha düşük gecikme faizi tahsil etmektedir.

6) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi kefaletiyle kullanılan kredilerin türleri ve özellikleri nelerdir?
Kredi Kefalet Kooperatifleri kefaletiyle Halk Bankasından kullandırılan krediler Hazine’nin bütçesinden aktarılan ödeneklerle faiz indirimli kredilerdir. İkametgah veya işyerinizin en yakın olduğu Esnaf ve Sanatkarlar Kredi  ve Kefalet Kooperatifi ortağı iseniz, ihtiyacınız olan kredinizi kooperatif aracılığıyla başvurabilir ve böylece faiz indirimli uzun vadeli kredilere ulaşabilirsiniz.
İşletme Kredileri: hammadde, malzeme, işletme sermayesi ihtiyacı için kullanılır.
-60 aya kadar vadeli (aylık, 3 aylık ve 6 aylık ödemeli)
-Ortağı olunan ESKKK’nin risk grubuna göre 200.000.-TL- 150.000.-TL- 125.000.-TL- ve 100.000.TL limitli kredilerdir. Kooperatifiniz hangi limit grubunda ise esnaf ve sanatkar bu limit dahilinde krediler için başvurabilir.
Yatırım Kredileri: yeni işyeri veya ticari taşıt edinmek için ya da makine yenileme ihtiyaçları için kullandırılır. 500.000.-TL’ye kadar limitli kredilerdir.

7) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi takibinde birikmiş kredi borcum var, bu borcum nasıl yeniden yapılandırabilirim?
Kooperatifler Kanununda ESKKK takibinde bulunan kredilerin yeniden yapılandırılmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamakladır.
Ancak, kooperatifin genel kurulunun devir ve terk edemeyeceği görev ve yetkileri ESKKK Anasözleşmesinin 23’üncü maddesinde düzenlenmiştir.
Anasözleşmenin anılan maddenin birinci fıkrasının 12’nci bendinde; “kooperatifin takibindeki kredilerin yeniden yapılandırılmasına yönelik esasları belirlemek” konusu da devredilemez yetkileri arasında bulunmaktadır.
Bu nedenle, kooperatif takibindeki birikmiş borçlarınız, genel kurulda bu konuda alınmış bir karar bulunması halinde kooperatifçe yapılandırılabilecektir.

8) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifin yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücretler ne şekilde belirlenir?
Kooperatifler Kanununun 56/son maddesinde; yönetim kurulu üyelerine genel kurul tarafından belirlenen aylık ücret, huzur hakkı, risturn ve yolluk dışında hiç bir ad altında başkaca ödeme yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin “Yönetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri” başlıklı 49’uncu maddesinde bu hükme paralel olarak;
-Yönetim kurulu başkan, başkan vekili ve üyeleri ile murahhas üyeye bu sıfatla yapacakları hizmet karşılığında ödenecek aylık ücret veya huzur hakkı ile yollukların miktarı ve ödeme şeklinin bütçeye konulmak suretiyle genel kurul tarafından belirleneceği,
-Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca kararlaştırılan bu ödemelerin dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamayacağı,
belirtilmektedir. Buna göre yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücretler sadece kooperatifin genel kurulunda belirlenebilmekte ve bu konudaki genel kurul yetkisi başka bir kooperatif organına ya da başka bir kuruluşa devredilememektedir.

9) 2018 Yılında Esnaf Ve Sanatkarların Kredi Ve Kefalet Kooperatifleri Kefaletiyle Kullanabilecekleri Kredi Hacmi Nedir? Bu Krediye Sağlanacak Faiz İndirimi Ne Kadardır?
Hükümetimizin küçük işletmelere, esnaf ve sanatkâra verdiği önem doğrultusunda, bu kesime tahsis ettiğimiz kaynakları sürekli artırdık. 2018 Yılı Bütçesinde de kaynak miktarını rekor düzeyde arttırdık. Kredi Kefalet kooperatifleri aracılığıyla faiz indirimli kredi kullandırmak amacıyla 2018 Yılı Bütçesine 1 milyar 471 milyon 795 bin TL’lik rekor bir kaynak tahsis edilmiştir. Bu ödeneğin tamamının 2018 yılı içerisinde kullanılması halinde, küçük işletmelerin, esnaf ve sanatkârın 2018 yılında kullanabileceği toplam kredi hacminin ortalama 36 milyar liraya ulaşması beklenmektedir.

10) 2002 Yılından İtibaren Esnaf Ve Sanatkarlara Kullandırılan Faiz İndirimlerde Kredilere Yönelik Yapılan İyileştirmeler Nelerdir?
-2002 yılsonu itibariyle 402 kredi kefalet kooperatifi küçük işletmeye kefalet verebilmekte iken 31.12.2017 tarihi itibariyle 901 kooperatif kefalet verebilecek seviyeye, mali ve idari yeterliliğe kavuşmuştur.
-2002-2017 döneminde yaklaşık 1 milyon 610 bin 510 esnaf ve sanatkarımız kredi kefalet kooperatifleri aracılığıyla faiz indirimli krediyi kullanmıştır.
 
-2002 yıl sonu itibariyle kredisi bulunan ortak küçük işletme sayısı 63 bin 520 iken, 31.12.2017 tarihi itibariyle 447.854'tür.
 
-2002 yılsonunda 5.000 TL olan şahıs üst limiti, halıhazırda işletme kredisinde alt limit 100.000 TL ve üst limit 200.000 TL'ye; yatırım kredisinde ise 500.000 TL’ye yükseltilmiştir.

-Kredi kefalet kooperatifleri aracılığıyla küçük işletmelere, esnaf ve sanatkara kullandırılan kredilerden kooperatif adına teminat ve kefalet hizmeti karşılığında yapılan kesintiler 2002 yıl sonunda net %9 iken, 1 Mayıs 2013 tarihinden itibaren net %3’e düşürülmüştür.
 
-Küçük işletmeye uygulanan indirimli faiz oranı 2002 yılı sonunda % 47 iken, 1 Mayıs 2013 tarihinden itibaren %4 (1 yıla kadar vadeli) ve %5 (1 yıldan uzun vadeli) olarak uygulanmakta, ancak bazı özel nitelikli alanlarda esnaf ve sanatkarın ödediği faiz sıfırlanmıştır.
 
-Son onbeş yılda faiz indirimli kredi imkânı sağlanması amacıyla Hazine bütçesinde tahsis edilen toplam 6 milyar 188 milyon TL’lik ödenek konulmuş ve bu ödeneğin 5 milyar 503 milyon TL’lik kısmı aynı dönemde 1,6 milyon esnaf ve sanatkâr için indirilen faiz bedeli (gelir kaybı) olarak ve bu faiz indirimli krediden onbeş yılda yaklaşık 1,6 milyon küçük işletme yararlanmıştır.
 
 
11)    Mevcut Durumda Üst Birliğe Ortak Olmayan Kredi Ve Kefalet Kooperatifleri Kefaleti Kabul Ediliyor Mu?
Bakanlar Kurulunun 27Aralık 2016 tarihli ve 2016/6999 sayılı son Kararı (BKK) uyarınca; Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine (TESKOMB) bağlı birlik ortağı olmayan Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin kefaleti Halk Bankasınca kabul edilememektedir.

12)     Kefalet Kooperatifleri Ortağına Neden Kefalet Veremez? 
 Kredi Kefalet Kooperatifleri;
-Üst Birliğe ortak değilse,
-Krediyi kullandıran bankanın her ay yaptığı derecelendirme esaslarına göre belirlediği en düşük grup olan 7’nci gruba girebilecek teminat fonlarına ve mali yapıya sahip değilse,
-Kefil olduğu kredilerin büyük bir kısmı vadesinde ödenmeyip icra takibine girdiği için takip oranları yüksek ise,
-Bankanın verdiği kefalet limitini doldurmuşsa,
Ortağına kefalet veremeyebilecektir.
 
13) Kredi ve Kefalet Kooperatifleri, Esnaf ve Sanatkar Odası’ndan Farklı mıdır? Oda Başkanı aynı zamanda Kefalet Kooperatifinin de Başkanı mıdır? Bu Kooperatifler Hangi Kuruma Bağlıdır? 
Esnaf ve Sanatkar Odaları ve üst birlikleri, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulan ve faaliyet gösteren kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıdır.
 
Kredi ve Kefalet Kooperatifleri ise, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulur ve faaliyet gösterir. Bu kooperatifler, özel ticaret şirketidir. Kamu kurumu veya kuruluşuna bağlı değildir. En az 7 adet Kredi ve Kefalet Kooperatifi, ESKKK Birliğini; bu birlikler de, yine özel ticaret şirketi olan TESKOMB’a ortaktır.
 
Esnaf ve Sanatkar Odası başkanı veya yönetim kurulu üyesi, esnaf ve sanatkar aynı zamanda Odanın genel kurulunda seçilir ve yönetim kurulunun aldığı kararlar ilgili Odayı bağlar.
Oda başkanı kefalet kooperatifinin de başkanı değildir.
Kefalet Kooperatiflerinin yönetim kurulu üyeleri kendi genel kurulunda seçildikten sonra, seçilenler kendi arasında başkan ve yardımcıları sıfatıyla kooperatifi temsil ve ilzam edecekleri seçer. Burada alınan kararlar kooperatifi bağlar.